Entries by Sandhi Myanamr

Covid – 19 နှင့် ကခုန်ခြင်း

ဧရာဝတီသတင်းဌာန၌ ဖော်ပြပါရှိပြီး ဆောင်းပါး။ Sandhi Governance Institute ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာ ဆရာဦးခိုင်ဝင်း ရေးသားသော ဆောင်းပါး အပြည့်အစုံ ဖော်ပြချက်ကို ၊ အောက်မှာ ပေးထားသော ဧရာဝတီသတင်းဌာန link တွင် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုပါ။

မြင်းခြံသံမဏိစက်ရုံနှင့် တရုတ်ချေးငွေများ

ဧရာဝတီသတင်းဌာန၌ ဖော်ပြပါရှိပြီး ဆောင်းပါး။ မကြာခင်က တရုတ်ချေးငွေဖြင့် သက်ဆိုင်သည့် သတင်းတစ်ပုဒ် လူမှုကွန်ယက်များပေါ် ပျံ့နှံ့နေပါသည်။ ထိုသတင်းမှာ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက် ၂၀၀၄-၅ခုနှစ်က တရုတ်အစိုးရပိုင် China Development Bank (CDB)မှ ချေးငွေ ယူရို ၁.၁ဘီလီယံဖြင့် တည်ဆောက်ပြီး စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော် ပိုရေးရှင်း (Myanmar Economic Corporation-MEC) တပ်မတော်ပိုင် ကုမ္ပဏီ၏ မြင်းခြံ သံမဏိစက်ရုံ အကြောင်းဖြစ်သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်နှင့်ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဇာနည် အောင်၏ ပြောကြားချက်အရ ပြန်ဆပ်ရမည့် အတိုးအပါအဝင် ချေးငွေပမာဏသည် ယူရို ၁.၆ဘီလီယံရှိနေပြီး၊ ၂၀၁၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလထိ ပေးအပ်ခဲ့သည့် တိုးရင်းပေါင်းသည် ယူရို ၁၃၆.၇သန်းရှိပြီးဖြစ်ကြောင်းသိရ သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းမှ ပြည်ထောင်စု စက်မှုဝန်ကြီးဋ္ဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ် ခဲ့သည်ဟုလည်း […]

Covid – 19 စီးပွားရေးမှာ တရုတ်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတွေ ဘယ်လို ပါဝင်နိုင်သလဲ

Sandhi Governance Institute ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာဆရာဦးခိုင်ဝင်း ရေးသားသော ဆောင်းပါးကို ၊ဧရာဝတီသတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက် ဖြစ်ပါသည်။ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်ဆက်စပ်ဖော်ပြပေးပါသည်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်မှု ကာကွယ်ရေးနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပြည်သူလူထုစစ်တမ်း

တွေ့ရှိချက်၊ သုံးသပ်ချက်နှင့် အကြံပြုချက်စာတမ်းအနှစ်ချုပ်သန္ဓိစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ | အာနန္ဒာဒေတာ သန္ဓိစွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ နှင့် အာနန္ဒာဒေတာအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းပြုလုပ်သည့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုးကူးစက်နိုင်မှု ကာကွယ်ရေးနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပြည်သူလူထုစစ်တမ်း

◾ ကိုဗစ်-၁၉ တုန့်ပြန်မှုများနှင့် အုပ်ချုပ်စီမံမှု

တရုတ်နိုင်ငံ ဟူဘေးပြည်နယ် ဝူဟန်မြို့မှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ် (သို့) ကိုဗစ်-၁၉ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုသည် ယခုအခါတွင် ၄လကျော်၅လနီးပါး ရှိလာချိန်တွင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အဆင့်ဆင့်သော အဖွဲ့အစည်းများ၊ အစိုးရများ၏ မူဝါဒဆိုင်ရာ တုန့်ပြန်မှုများနှင့် အုပ်ချုပ်စီမံမှု စွမ်းဆောင်ရည်တို့ကို လေ့လာသုံးသပ်လို့ရလာပြီဖြစ် သည်။ လေ့လာသုံးသပ်မှုများကိုလည်း ပညာရှင်များကပြုလုပ်လျက် စာတမ်းများဆောင်းပါးများ ရေးသားလျက် ရှိကြသည်။ ◾ ကိုဘစ်-၁၉ကူးစက်မှုကို တုန့်ပြန်မှုများနှင့် အုပ်ချုပ်စီမံမှု ၂၀၁၄ခုနှစ်က အနောက်အာဖရိကတိုက်နိုင်ငံများမှာ အီဘိုလာကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားသည့်အချိန်က နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ကောင်းမွန်ထိရောက်ခဲ့သဖြင့် လူအသေအပျောက်များသည့် အီဘိုလာကူးစက်ရောဂါ ကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ယခုလို ကမ္ဘာ့ကပ်ဘေး မကျရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန် သမ္မတ အိုဘားမားအစိုးရနှင့် ယင်း၏ ကူးစက်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးဋ္ဌာန (Center for Disease Control and […]

CORONAVIRUS DISEASE 2019 (COVID-19) ကူးစက်မြန် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စု အစိုးရ၊ ပြည်နယ်/တိုင်း အစိုးရနှင့် ဝန်ကြီးဌာနများမှ အမိန့်စာများ၊ ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် အသိပညာပေးခြင်းများ

CORONAVIRUS DISEASE 2019 (COVID-19) ကူးစက်မြန် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်ထောင်စု အစိုးရ၊ ပြည်နယ်/တိုင်း အစိုးရနှင့် ဝန်ကြီးဌာနများမှ အမိန့်စာများ၊ ထုတ်ပြန်ချက်များ၊ လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် အသိပညာပေးခြင်းများ

◾ ကိုဗစ်-၁၉နှင့် သက်ကြီးရွယ်အို

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုမှာ အန္တရာယ်အရှိဆုံး အသက်အုပ်စုကတော့ ၆၀နှစ်အထက် အသက် အုပ်စုဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိတရုတ်နိုင်ငံ၊ အီတလီ၊စပိန်နှင့်အမေရိကန်နိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ကူးစက်မှု များမှတွေ့ရှိချက်အရ ကူးစက်ခံရသူစုစုပေါင်း၏ ၈၀ရာခိုင်နှုန်းသည် လက္ခဏာအပျော့စားများသာပြမည်ဖြစ်၍ အများဆုံး basic clinical care နားနားနေနေ၊ ပါရာစီတမောလောက်သောက်ရန်သာ လိုမည်ဟုဆိုသည်။ ကျန် ၂၀ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၅ရာခိုင်နှုန်းသည် အထူးကြပ်မတ်ဆောင်တွင် ကုသမှုခံယူပြီး အောက်ဆီဂျင်ရှုရန်လိုအပ်မည်။ ကျန်၅ရာခိုင်နှုန်းကတော့ နည်းပညာအဆင့်မြင့်၍ ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်များလိုအပ်သည့် အသက်ရှုစက် (ventilators)တပ်ဆင်ရန်လိုအပ်ပြီး အထူးကြပ်မတ်ဆောင်တွင် အထူးကြပ်မတ်ကုသပေးရန် လိုအပ်မည် (https://www.cgdev.org/…/strengthening-basics-approaches-cov…) ◾ ကိန်းဂဏန်းများကပြောသည့် ကိုဗစ်-၁၉ အန္တရာယ်အများဆုံးအုပ်စု ထိုအထူးကွပျမတျကုသမှုပေးရနျ လိုအပျသညျ့ ၂၀ရာခိုငျနှုနျးတှငျ အမြားဆုံးပါဝငျသညျ့ အသကျအုပျစုမြားမှာ ၆၀-၆၉နှစျအုပျစု၊ ၇၀-၇၉နှစျအုပျစုနှငျ့ ၈၀နှစျအထကျမြားဖွစျကွပါသညျ။ Imperial College Londonမှ မတျလ ၁၆ရကျနေ့က […]

◾ ကိုဗစ် – ၁၉ ကပ်ဘေး နှင့် စီးပွားရေးကျဆင်းမှုလှိုင်း ၂ လှိုင်းကို တုံ့ပြန်ခြင်း

ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါလှိုင်းကြီးသည် တကမ္ဘာလုံးကို တစ်လုံးပြီးတစ်လုံး ရိုက်ခတ်နေသကဲ့သို့ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း ပထမလှိုင်း၊ဒုတိယလှိုင်း အစရှိသဖြင့်ခေါ်ဝေါပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ ကိုဗစ်-၁၉ လှိုင်းသည် တပြိုင်နက်တည်း လှိုင်းလုံး၂လုံးဖြင့် ကမ္ဘာကိုရိုက်ခတ်နေသကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ ပထမတစ်လုံးက ကူးစက်ရောဂါလှိုင်းလုံးဖြစ်ပြီး ဒုတိယတစ်လုံးကတော့ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုလှိုင်းလုံးဖြစ်သည်။ ပညာရှင်များက တော့ Curve လို့ခေါ်ကြသည်။ ပညာရှင်များက ကိုဗစ်-၁၉လှိုင်းလုံး၂လုံး၏ ရိုက်ခတ်မှု လှိုင်းအမြင့်ပေ အမြင့် ဆုံးသို့ မတက်နိုင်ရန် ထိုမျဉ်းကွေး သို့မဟုတ် Curves များကို ပြားသွားအောင်လုပ်ရမည်ဟုဆိုကြသည်။ Flattening the Covid-19 Curve; Flattening the Economic Recession Curve အစရှိသဖြင့် ရေးသားနေ ကြသည်။ ထိုမျဉ်းကွေး၂ခုကို ပိပြားသွားအောင် မလုပ်နိုင်လျှင် ကမ္ဘာကြီးပိုခံစားရလိမ့်မည်ဟုဆိုကြသည်။ သို့သော်လည်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခုက ပြောင်းပြန်အချိုးကျသလို ဖြစ်နေသည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးမှာရှိသည့် […]

ကိုဗစ်-၁၉ ဘယ်လိုခုခံကာကွယ်မည်နည်း

ယနေ့ထိ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူပေါင်း ၈၅ဦးရှိသွားပြီဖြစ်သည်။ အများစုမှ နိုင်ငံခြား သားများ၊ နိုင်ငံခြားမှပြန်လာသူများထံမှ ကူးစက်ခံရခြင်းဖြစ်သော်လည်း အချို့မှာတော့ ခရီးသွားရာဇဝင်မရှိ၊ နိုင်ငံခြားသားများ (သို့) နိုင်ငံခြားပြန်များဖြင့်လည်း ထိတွေ့ခဲ့မှု မရှိခဲ့သူများဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းနေသူ အချင်း ချင်းကြား ပျံ့နှံ့မှု (Local Transmission) စတင်ပြီဟုဆိုနိုင်သည်။ ထို့အတွက် ပိုမိုသတိထားရတော့မည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ရောဂါပိုးစတင်တွေ့ရှိသည့် အချိန်သည် တရုတ်နိုင်ငံ ဟူဗေးပြည်နယ် ဝူဟန်မြို့တွင် စတင်တွေ့ရှိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ၂၀၁၉ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနှင့် အခြား ဥရောပနိုင်ငံများ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံတို့ဖြင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အချိန် ၂-၃လခန့် နောက်ကျသဖြင့် ယင်းနိုင်ငံများ၏ အတွေ့အကြုံများ၊ သင်ခန်းစာများကို ရယူ အသုံးချနိုင်သလို၊ ကိုဗစ်-၁၉ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကို ယခုအချိန်ထိ အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သည့် ဒေသ တွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် တိုင်ဝမ်၊ […]

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး မည်မျှထိကြောက်စရာကောင်းသနည်း

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုသည် နိုင်ငံပေါင်း၁၁၀သို့ရောက်ရှိသွားပြီး ကူးစက်ခံရသူပေါင်း ၁သိန်း၁သောင်း ကျော်နှင့် သေဆုံးသူပေါင်း၄ထောင်ကျော်သွားပြီဖြစ်သည်။ ကူးစက်မှုအများဆုံးနှင့် သေဆုံးသူအများဆုံး နိုင်ငံ မှာ တရုတ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ယနေ့ထိ ကူးစက်ခံရသူ ၈၀၉၂၄ယောက်ရှိပြီး သေဆုံးသူ ၃၁၄၀ယောက်ရှိသည်။ တရုတ် နိုင်ငံ၌ပင် ကူးစက်မှုအများဆုံး ပြည်နယ်မှာတော့ ရောဂါပိုးစတင်တွေ့ရှိရာ ဝူဟန်မြို့တည်ရှိရာ ဟူဘေးပြည်နယ် ဖြစ်ပြီး ကူးစက်ခံရသူ စုစုပေါင်း မတ်လ၁၀ရက်နေ့ထိ ၆၇၇၆၀ယောက်ရှိ၍ သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၃၀၂၄ယောက် ရှိသည်။ ရောဂါပိုးကူးစက်မှုဒဏ် အခံရဆုံး မြို့နှင့်ပြည်နယ်ဟုဆိုနိုင်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံပြီးလျှင် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရမှု အများဆုံးနိုင်ငံများကတော့ တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ အီတလီတို့ဖြစ် ကြသည်။ စင်ကာပူနိုင်ငံသည်လည်း လူဦးရေအရကြည့်လျှင် ရောဂါကူးစက်မှု အများဆုံးနိုင်ငံဟုဆိုနိုင်သည်။ ထိုရောဂါပိုးကူးစက်ခံရသူများထဲမှ သေဆုံးသူရာခိုင်နှုန်းကိုတွက်ကြည့်လျှင် ၃-၄% ခန့်ရှိသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က တကမ္ဘာလုံးကို မည်မျှထိ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သနည်း။ တရုတ်နိုင်ငံ […]